คู่มือเอาตัวรอดเมื่อเจ็บป่วยในญี่ปุ่น: วิธีบอกอาการภาษาญี่ปุ่นที่โรงพยาบาลและร้านขายยาอย่างถูกต้อง

การเดินทางท่องเที่ยวหรือย้ายมาอยู่อาศัยในประเทศญี่ปุ่นเป็นความฝันของใครหลายคนค่ะ แต่สิ่งหนึ่งที่ไม่มีใครอยากให้เกิดขึ้นเลยก็คือ "การเจ็บป่วยกะทันหัน" ในดินแดนต่างถิ่นค่ะ เมื่อจู่ๆ มีอาการไข้ขึ้นสูง ปวดหัวอย่างรุนแรง หรือท้องเสียเฉียบพลัน ความตื่นตระหนกจะเข้ามาแทนที่ทันที และสิ่งที่ยากที่สุดในเวลานั้นคือ "จะบอกคุณหมอหรือคนขายยาอย่างไรดี?" ในเมื่อภาษาญี่ปุ่นพื้นฐานที่เคยเรียนมามีแต่ประโยคทักทายทั่วไป วันนี้มิมิจะมาพาทุกคนไปเตรียมตัวให้พร้อมกับคู่มือที่จะช่วยชีวิตคุณในยามคับขันกันค่ะ

1. ความแตกต่างระหว่างระบบการแพทย์ญี่ปุ่นและไทย (医疗制度の日泰比较)

ก่อนที่เราจะไปเจาะลึกเรื่องภาษา เรามาทำความเข้าใจเกี่ยวกับระบบสาธารณสุขของญี่ปุ่นกันก่อนสักนิดนะคะ เพราะมีความแตกต่างจากที่ประเทศไทยอยู่พอสมควรเลยค่ะ

ที่ประเทศไทย เวลาเราป่วยหนักๆ เรามักจะพุ่งตรงไปที่โรงพยาบาลขนาดใหญ่ทันทีใช่ไหมคะ? แต่สำหรับประเทศญี่ปุ่น ระบบของเขาจะมีลักษณะแบบแยกส่วนค่ะ โดยปกติแล้วคนญี่ปุ่นจะเริ่มต้นรักษาที่ "คลินิกเฉพาะทางในท้องถิ่น" (Clinic / 診療所 - Shinryoujo) ก่อนเสมอค่ะ เช่น คลินิกอายุรกรรมทั่วไป คลินิกโรคผิวหนัง หรือคลินิกกระดูกและข้อ หากคุณมีอาการป่วยทั่วไปแล้วพุ่งไปที่โรงพยาบาลใหญ่โดยไม่มี "ใบส่งตัว" (紹介状 - Shoukaijo) จากแพทย์ประจำคลินิก คุณอาจจะต้องเสียค่าบริการพิเศษเพิ่มเติมเป็นเงินจำนวนหลายพันเยนเลยทีเดียวค่ะ (เรียกว่า Sentei Ryouyouhi)

นอกจากนี้ อีกหนึ่งระบบที่สำคัญมากคือ "การแยกแพทย์และยาออกจากกัน" (医薬分業 - Iyaku Bungyou) ค่ะ เมื่อคุณไปพบแพทย์ที่คลินิกหรือโรงพยาบาล คุณจะไม่ได้รับยาที่ช่องจ่ายยาของโรงพยาบาลเหมือนเมืองไทยนะคะ แต่จะได้รับใบสั่งยาจากแพทย์ (処方箋 - Shohousen) เพื่อนำไปยื่นที่ "ร้านขายยาจ่ายยาตามใบสั่ง" (調剤薬局 - Chouzai Yakkyoku) ซึ่งมักจะตั้งอยู่ใกล้ๆ กับโรงพยาบาลนั้นๆ เพื่อทำการซื้อยาค่ะ

สิ่งสำคัญที่สุดที่ต้องพกติดตัวไว้เสมอสำหรับผู้ที่พำนักในญี่ปุ่นคือ "บัตรประกันสุขภาพ" (健康保険証 - Kenkou Hokensho) ค่ะ ซึ่งจะช่วยรับภาระค่ารักษาพยาบาลไปถึง 70% ทำให้เราจ่ายเองเพียง 30% เท่านั้น ส่วนนักท่องเที่ยวควรทำประกันการเดินทางที่ครอบคลุมค่ารักษาพยาบาลไว้ล่วงหน้าเสมอนะคะ

2. ประเภทของคลินิกและโรงพยาบาลที่คุณควรไป (診療科目の種類)

เมื่อรู้สึกไม่สบาย ขั้นตอนแรกคือการประเมินอาการและเลือกคลินิกให้ตรงกับโรคค่ะ หากไปผิดประเภทอาจทำให้เสียเวลาและเสียค่าตรวจรักษาฟรีๆ ได้ค่ะ มาดูแผนกที่พบบ่อยกันเลยค่ะ:

3. ขั้นตอนเมื่อไปถึงคลินิกและประโยคจำลองในการสื่อสาร (病院での流れ)

เมื่อเลือกคลินิกได้แล้ว เมื่อไปถึงคุณจะต้องเดินไปที่แผนกต้อนรับ (受付 - Uketuke) และทำตามขั้นตอนดังต่อไปนี้ค่ะ:

สเต็ปที่ 1: การลงทะเบียนที่แผนกต้อนรับ 🤝

เมื่อเดินเข้าไป ให้ยิ้มแย้มและกล่าวคำแรกว่า:

はじめてです。 (Hajimete desu - ฮะจิเมะเตะ เดส)
ความหมาย: ฉันมาที่นี่เป็นครั้งแรกค่ะ/ครับ

พนักงานจะขอเอกสารยืนยันตัวตนและประกันสุขภาพของคุณ โดยพูดคำว่า:

保険証はありますか？ (Hokensho wa arimasu ka? - โฮเคนโช วะ อะริมาสุ กะ?)
ความหมาย: มีบัตรประกันสุขภาพไหมคะ?

ให้คุณยื่นบัตรประกันสุขภาพ (หรือพาสปอร์ตและเอกสารประกันเดินทางสำหรับนักท่องเที่ยว) พร้อมพูดว่า 「はい、どうぞ」 (Hai, douzo - ไฮ่, โดโซะ) ที่แปลว่า "นี่ค่ะ เชิญค่ะ" จากนั้นคุณจะได้กรอกแบบฟอร์มซักประวัติเบื้องต้น (問診票 - Monshinhyou) ซึ่งมักจะถามเรื่องอาการประวัติการแพ้ยา และยาที่กินอยู่ประจำค่ะ

สเต็ปที่ 2: การวัดไข้ 🌡️

ที่ญี่ปุ่น ก่อนตรวจแพทย์มักจะให้เราวัดอุณหภูมิร่างกายเสมอ พนักงานจะยื่นที่วัดไข้ให้และพูดว่า:

熱を測ってください。 (Netsu o hakatte kudasai - เนตสึ โอะ ฮะคัตเตะ คุดาไซ)
ความหมาย: กรุณาวัดไข้ด้วยค่ะ/ครับ

สเต็ปที่ 3: การพบแพทย์และบอกอาการเจ็บป่วย 👨‍⚕️

เมื่อคุณหมอเรียกเข้าไปในห้องตรวจ คุณหมอจะถามคำถามยอดฮิตว่า:

今日はどうしましたか？ (Kyou wa dou shimashita ka? - เคียว วะ โด ชิมาชิตะ กะ?)
ความหมาย: วันนี้เป็นอะไรมาครับ/คะ? (มีอาการอย่างไรบ้าง)

นี่คือเวลาที่เราต้องบอกอาการค่ะ! มาดูประโยคพื้นฐานที่เราสามารถนำไปใช้บอกอาการกับคุณหมอได้เลยค่ะ:

• 熱があります。 (Netsu ga arimasu - เนตสึ กะ อะริมาสุ) = ฉันมีไข้ค่ะ
• 頭が痛いです。 (Atama ga itai desu - อะตามะ กะ อิไท เดส) = ปวดหัวค่ะ
• のどが痛いです。 (Nodo ga itai desu - โนะโดะ กะ อิไท เดส) = เจ็บคอค่ะ
• 咳が出ます。 (Seki ga demasu - เซกิ กะ เดมาสุ) = มีอาการไอค่ะ
• お腹が痛いです。 (Onaka ga itai desu - โอะนากะ กะ อิไท เดส) = ปวดท้องค่ะ
• 下痢をしています。 (Geri o shite imasu - เกริ โอะ ชิเตะ อิมาสุ) = ท้องเสียอยู่ค่ะ
• 吐き気がします。 (Hakike ga shimasu - ฮะคิเคะ กะ ชิมาสุ) = รู้สึกคลื่นไส้ อยากอาเจียนค่ะ
• 寒気がします。 (Samuke ga shimasu - ซามุเคะ กะ ชิมาสุ) = รู้สึกหนาวสั่น ไข้จับสั่นค่ะ

หากคุณมีโรคประจำตัวหรือแพ้ยาบางชนิด ให้แจ้งแพทย์ทันทีด้วยประโยคนี้เพื่อความปลอดภัยสูงสุดนะคะ:

薬のアレルギーがあります。 (Kusuri no arerugii ga arimasu - คุสุริ โนะ อะเรรุกี กะ อะริมาสุ)
ความหมาย: ฉันมีอาการแพ้ยาค่ะ/ครับ

4. ถอดรหัส "คำเลียนเสียงบอกระดับความเจ็บปวด" (Onomatopoeia) สไตล์ญี่ปุ่น

จุดเด่นที่น่าสนใจและเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของภาษาญี่ปุ่นที่ไม่มีในภาษาไทยก็คือ "คำเลียนเสียงและท่าทาง" (擬音語・擬態語 - Giongo / Gitaito) หรือที่เราเรียกว่า Onomatopoeia ค่ะ!

เวลาเราไปหาหมอที่ไทย เรามักจะบอกแค่ว่า "ปวดหัวมาก" หรือ "เจ็บแปลบๆ" แต่คนญี่ปุ่นจะมีคำเฉพาะที่จะอธิบาย 'ลักษณะและระดับความปวด' ได้อย่างเห็นภาพชัดเจนมากๆ ค่ะ หากคุณสามารถนำคำเหล่านี้ไปใช้สื่อสารกับคุณหมอได้ คุณหมอจะเข้าใจถึงลักษณะโรคและจ่ายยาได้ตรงจุดราวกับคุณเป็นเจ้าของภาษาเลยค่ะ! มาเรียนรู้คำสำคัญกันเลยนะคะ:

5. วิธีหาซื้อยาในร้านขายยา (Drugstore) ของญี่ปุ่น (薬局での市販薬)

ในกรณีที่อาการเจ็บป่วยไม่รุนแรงมาก เช่น เป็นหวัดระยะเริ่มต้น ปวดหัวเล็กน้อย หรือปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ การไปซื้อยาสามัญประจำบ้านตามร้านขายยาอย่าง Matsumoto Kiyoshi, Welcia, Kokumin หรือ Sundrug ถือเป็นทางเลือกที่ดี สะดวก และรวดเร็วที่สุดค่ะ

แต่บนชั้นวางยาในญี่ปุ่นจะมีกล่องยาเรียงรายนับร้อยกล่อง และเกือบทั้งหมดเขียนเป็นภาษาญี่ปุ่น! มิมิขอแนะนำคำศัพท์สำคัญบนตัวกล่องยาที่จะช่วยให้คุณหยิบยาได้ถูกหมวดหมู่ค่ะ:

หากหาไม่เจอ ให้เดินไปหาเภสัชกรประจำร้าน (มักจะใส่เสื้อกาวน์สีขาวหรือมีป้ายเขียนว่า 薬剤師 - Yaku-zashi) หรือพนักงานร้าน แล้วใช้ประโยคขอความช่วยเหลือนี้ได้เลยค่ะ:

のどが痛いのですが、どの薬がいいですか？
(Nodo ga itai no desu ga, dono kusuri ga ii desu ka?)
ความหมาย: เจ็บคอจังเลยค่ะ ควรใช้ยาตัวไหนดีคะ?

เมื่อจะซื้อยาแล้วอย่าลืมถามวิธีทานยาให้เข้าใจถูกต้องนะคะ โดยถามว่า:

1日に何回、いつ飲みますか？
(Ichinichi ni nankai, itsu nomimasu ka?)
ความหมาย: ในหนึ่งวันต้องทานยากี่ครั้ง และทานเวลาไหนบ้างคะ?